In de doelstellingen van Bitches and Barnicles staat onder meer dat we  debat over seksuele emancipatie nastreven. Het feministisch debat gaat vaak over de politieke, economische, sociale en culturele positie van de jonge, intellectuele vrouw. Maar als het over seksualiteit gaat, zit deze generatie in een impasse. Het debat over de pil, abortus, seks voor het huwelijk, homoseksualiteit etc. heeft de generatie van onze ouders al lang en breed gevoerd.  (En niemand wordt er blij van als ouders iets teveel anekdotes over de jaren zeventig vertellen. ) Terwijl de samenleving seksualiseert, ontbreken echter diepe dialogen over seksualiteit. Tijd om op zoek te gaan naar een seksuele moraal 3.0 voor deze generatie.

Mannen en vrouwen voelen zich ontzettend ongemakkelijk bij de mores van vandaag de dag.  Hoe gaat dating in zijn werk als oude regels niet meer gelden? Wanneer moet je gaan liegen over het aantal bedpartners? Zijn relaties nog wel voor altijd? Welke sekse neemt het initiatief? In een tijdperk van nieuwe media, zijn beide seksen zo verward dat ‘ware liefde’ vinden bijna onmogelijk wordt. Want wat als hij na enkele dagen nog niks heeft laten horen via twitter, facebook, linkedin, whatsapp, sms of mail? Mannen moeten een beetje kunnen jagen, wordt gezegd. Wat dat betreft was het boek van Greg Behrendt en Liz Tuccillo, He’s Just Not That Into You, een openbaring. Immers,  wie niks laat weten, is just not that into you. Hoewel ik normaliter het lezen van een zelfhulpboek iedereen ernstig afraad, is dit boek toch wel een ultiem pleidooi voor gezond verstand.

Want het is een zooitje. Mannen wiens oerinstincten onderdrukt worden wat resulteert in nervositeit en preutsheid. Vrouwen die in hun pluizigheid met vragende ogen zitten te wachten totdat mr. Right voorbij komt.  Het is de onrust en onzekerheid die de zoektocht naar een nieuwe moraal van deze generatie kenmerkt. In de verwarring wordt het voor de hoogopgeleide, ambitieuze, jonge, intellectuele vrouw (ja ze heeft het allemaal!) alleen maar moeilijker gemaakt om een partner in crime te vinden.

Het is grappig om te zien dat er nog veel zaken zijn die mensen enigszins ongemakkelijk maken. Vrouwen die openhartig over seks praten. Mensen die de scheidslijn tussen homo en hetero laten vervagen. De Jeroen Pauws van deze wereld die met een astronomisch aantal vrouwen het bed hebben gedeeld. Het zijn dingen die zweven tussen curiositeit en afkeuring.

Het overschrijden van grenzen kan echter ook bevrijdend werken.  Feminisme 3.0 staat voor een ontsnapping uit de categorieën van homo en hetero, voor een bevrijding van de stigma’s slet of vrouwenverslinder en voor een uitbraak uit de laatste heilige huisjes. In het kort gaat het over individuele ontplooiing en het ontwikkelen van een power mindset. Weer honderd nieuwe tips en tricks van de Cosmopolitan gaan je daarbij niet helpen.

De afgelopen maanden  heb ik een bepaalde mystique gecultiveerd. Een aantal avonturen met ladies  uit mijn duim gezogen, deze terloops hier en daar verteld, met rode wangetjes aan wat vriendinnen geheimen opgebiecht  en diepe gesprekken gevoerd met mannelijke vrienden over mijn genderidentiteit.  Gewoon om te kijken hoe liberaal deze samenleving nu echt is. Het veroorzaakte veel onrust. Het niet in hokjes kunnen plaatsen was too much. Toen besloot ik dat het me niets meer kon schelen. Feminisme 3.0 is doen wat goed voelt. Zie het maar als mijn coming out.

Zoals gewoonlijk  brengen deze mijmeringen over een nieuwe seksuele moraal meer vragen dan antwoorden aan de oppervlakte. Het benoemen van de onrust brengt ons echter in debat en zal ons uiteindelijk ook verder brengen.  Het is een thema wat van belang is. Het verbindt lichamelijkheid met intellectualiteit. Als postmoderne feministen 3.0 beseffen we echter ook dat er niet één waarheid of één moraal is.

Ondertussen maken wij nog even lol om de zaadvragende ogen van Victoria’s Secret modellen. Praten we op facebook over onze vibrators.  En vallen we van de ene verbazing in de andere van Rick Nieman die ‘respect’ zegt tegen Jeroen Pauw en aanbiddende gebaren maakt. Seriously.

Een vrouw naar mijn hart, die Malou van Hintum. Als financieel zelfstandige vrouw kan ik me geheel in haar pleidooi vinden: als volwassene moet je voor jezelf zorgen, en financiële zelfstandigheid geeft je vrijheid en plezier. Logisch toch?

Niet helemaal, blijkt uit de vele reacties onder Van Hintum’s artikel op de website van Volkskrant. Hoewel Van Hintum een perfecte verdediging schrijft voor mijn en haar situatie, stuit zij anderen, veelal vrouwen, tegen de borst met haar ideaalbeeld. Zijn vrouwen die bewust of niet bewust voor een deeltijdbaan of onbetaald werk kiezen minder ambitieus? Doen zij minder dan zij waard zouden kunnen zijn voor de samenleving? Financieel zelfstandig zijn is niet heilig. Hier een greep uit enkele reacties.

“Werken mag slechts werken heten als er “beloning” tegenover staat. Strikt genomen een vorm van prostitutie toch?” -tibaert

“Als u werkelijk bent geïnteresseerd in de problemen van veel vrouwen die ik ken om iets te ‘bereiken’ op het gebied van carrière en financiën, laat het me dan weten. Zonde van mijn tijd om deze uit de lucht gegrepen onzin gelezen te hebben.” – ElisabethM

“Dit artikel werd alleen geschreven omdat het thema ‘economische zelfstandigheid van vrouwen’ werkverschaffing voor feministen is.” – krolll

“De meeste vrouwen vinden na hun scheiding een nieuwe partner,probleem opgelost.” – macchu

Het zal Van Hintum’s bedoeling vast niet zijn geweest om tegenstellingen aan te wijzen tussen een‘goede vrouw’ en ‘slechte vrouw’, maar haar artikel roept reacties in deze trend wel op. De reactieschrijvers maken echter dezelfde fout als zij Van Hintum toeschrijven: ze beschrijven situaties waarin zij vinden dat de vrouw een betere keuze heeft gemaakt dan om fulltime te gaan werken. Maar allemaal hebben ze gemeen dat ze nadenken over de rol van vrouwen en emancipatie in brede zin. En dat is ook wat waard.

Wat als het niet vanzelf goedkomt?

Laten we eerst even kijken naar de feiten. Er zijn meer vrouwen met een vwo diploma, meer vrouwelijke studenten, afgestudeerden en promovendi. Dan gebeurt er iets.  Universitaire docenten, hoofddocenten en professoren zijn voor de overgrote meerderheid nog steeds man. Enkele jaren geleden was slechts tien procent van de hoogleraren vrouw en ondanks beleidsmaatregelen groeit dit percentage nog steeds zeer langzaam. Talentvolle vrouwen genoeg, wat gebeurt er toch halverwege? Het krijgen van kinderen, het gebrek aan ambitie etc. zijn slechts gedeeltelijke verklaringen. Vrouwen die een academische carriere ambieren worden tegengewerkt door het systeem. Benoemingscommissie’s bestaan vaak uit mannen, ze zoeken in hun eigen netwerk en vinden andere mannen voor de functie van hoogleraar. Ze zoeken de weerspiegeling van zichzelf in de potentiële kandidaat.

In Nederland worden vaak biologisch-culturele verklaringen gegeven in plaats van dat er gekeken wordt naar structurele veranderingen. Vrouwen willen immers kinderen krijgen, kiezen een andere carriere, hoeven niet fulltime te werken. Het zijn geen argumenten.  In de landen om ons heen zijn de percentages vrouwelijke hoogleraren veel hoger. Enkele landen zijn zelfs over gegaan op de heftig bediscussieerde quota. De discussie over de top van het bedrijfsleven volgt hetzelfde pad. Je hoeft geen feminist 3.0 te zijn om te zien dat er iets scheef zit in de doorgroei.

Laten we realistisch zijn. Een succesvolle carriere is moeilijk voor mannen en vrouwen. Slechts een zeer klein percentage van de studenten zal ooit hoogleraar worden. Elke academicus in spe wordt continue geplaagd door een grote onzekerheid. Kan ik dit wel? Ben ik niet een fake? De academische loopbaan voor vrouwen is daarbij nog wat harder. Het is een slagveld waar de meest getalenteerde vrouwen uitkomen maar dit zijn ook degenen die de regels van het slagveld snappen. Het werkt ontmoedigend: Ben ik de pluis die het niet gaat redden?

Een mindset die kan veranderen door te beginnen bij het individu.  Fase één is bewustwording van het probleem. Fase twee is een harde 3.0 attitude. Vrouwelijke studenten en promovendi de straat op om te verklaren: Ja wij kunnen dit en wij hebben de ambitie. Waarom geen netwerk opstarten, net als de vrouwelijke hoogleraren? Als mannen in hun eigen kringen kunnen zoeken, dan kunnen wij dat ook.

Een mening vormen over rolmodellen voor de generatie 3.0 is moeilijker dan ik dacht. Kan iemand een powerfeminist de les lezen of een ideaalbeeld zijn? Het lijkt bijna onmogelijk in dit postmoderne tijdperk. Deze generatie is kritisch en krijgt van alle kanten informatie aangeboden. Een rolmodel lijkt bijna te voor de hand liggend. De zoektocht naar voorbeeldfiguren is naar mijn mening echter onderdeel van de zelfdefiniëring van de feminist 3.0.

Toch is deze generatie jonge vrouwen als het op rolmodellen aankomt, belabberd kritisch. Vandaag was ik naarstig op zoek naar easy leesvoer en dwaalde ik af naar de tijdschriftenhoek. Nu lees ik als feminist 3.0 graag zo nu en dan de Glamour of de Vogue. Toch ben ik niet tot een aankoop over gegaan, de vrouwentijdschriften lieten me meer dan onverschillig. De zoveelste zangeres, actrice of model (Kate Moss in haar prerafaelitisch bruidsthema op het September issue van de Vogue!): mijn tolerantieniveau was bereikt.

Wat zeggen deze tijdschriften over onze rolmodellen? Waarom kijken we eigenlijk op naar vrouwen die amper de middelbare school hebben afgemaakt, met hun neus teveel in de coke hebben gezeten of toevallig met een bekende man zijn getrouwd.? Het recyclen van bekende gezichten op de covers van tijdschriften als Cosmopolitan, Glamour, Marie Claire en Vogue is vermoeiend. Deze tijdschriften worden gelezen door een meerderheid van de jonge, hoogopgeleide vrouwen, zonder al te veel kritische gedachtes. Ik zal niet ontkennen dat ik één van hen ben.

Waarom niet een jonge vrouwelijke professor, minister, of topmanager op de cover? (Ik laureer hierbij Opzij die deze maand minister Schultz op de cover zette). Het zou zoveel interessanter zijn om meer van dit soort artikelen te lezen dan over het gevoelsleven van de zoveelste actrice. Persoonlijk wil ik liever een carrière dan een bestaan als huppelkutje.

Feminisme 3.0 gaat helemaal over personal empowerment , het hele proces zou makkelijker gaan als het nieuwe feminisme maatschappijbreed gedragen wordt. Helaas spiegelt een groot deel van de vrouwen zich nog steeds aan het oppervlakkige beeld uitgedragen door populaire media. Ik geloof dat jonge feministen beyond kunnen gaan. Laten we niet meegaan met media die ons intellect en personal empowerment belemmeren: een golfslagbad ontstaat pas door tegendraadsheid.

Heel verwarrend allemaal, nu de scheidslijnen tussen mannelijkheid en vrouwelijkheid vervaagd worden. En voor mannen én vrouwen soms een reden zich nog eens extra af te zetten tegen het andere geslacht. Je bent immers een man/vrouw (doorhalen wat niet van toepassing is), en je eigen identiteit hangt voor een groot deel af van gender, vind je. Dat je baas een vrouw is, is prima. Zolang je bij de koffieautomaat maar wel hitsige opmerkingen kunt maken over haar benen waarop jij en je mede-mannen bulderen van het lachen. Je mag als vrouw best mannenvrienden hebben, maar een avondje karten gaat je net te ver. Bovendien krijg je last van je BH-sluitinkje door die ongemakkelijke stoelen.

Let’s face it, deze discussie gaat niet over de emancipatie van de vrouw, maar over het afbakenen van je eigen identiteit. Mannen die vinden dat vrouwen alles kunnen krijgen wat hun tedere hartje begeert, zijn als de dood dat zij ook worden uitgenodigd voor een rubberwareparty.Vrouwen zijn bang dat feminisme betekent dat ze een tuinbroek aanmoeten en weigeren de wc schoon te maken. Met als consequentie dat emancipatie de zwarte piet krijgt toegespeeld: “Help! We zijn te ver doorgeschoten!”

We zijn helemaal niet te ver doorgeschoten, we weten alleen niet hoe we geëmancipeerd moeten zijn zonder onze mannelijke of vrouwelijke identiteit ongewenst kwijt te raken. Emancipatie betekent niet het einde van de man en de vrouw. Het betekent mijns inziens wel dat je – indien gewenst – best kunt mixen en matchen met mannelijke en vrouwelijke eigenschappen: zo houd ik er van om, paraderend op mijn stiletto’s, op commando boeren te laten. Of om met een pokerface en één arm uit het autoraam hangend door de stad te cruisen met veel te harde beats die uit de speakers blazen, en dan even later in een stipjesjurk een zurig stukje over bange mannen te schrijven. Het moet allemaal kunnen.

Maar houd jij als vrouw nou niet zo van bier, en laat je als man de groene thee liever staan? Mij best, maar accepteer het als iemand anders wel een kijkje neemt aan die ‘andere kant’. Dus niet terugkruipen in je veilige schulp, maar geniet van
je mogelijkheden en vrijheid – en dat van anderen. Het is niet de schuld van het spel of de speler, maar van je eigen game controller.

Natuurlijk zullen er vast nog voorbeelden te vinden zijn van ongelijkheid en scheve verhoudingen, maar zijn deze nog zo schrijnend als in de negentiende eeuw/jaren ‘20/jaren ’60? Ik denk van niet. Sterker nog, de samenleving is de laatste jaren steeds meer aan het verwijven. Het is nu niet dat ik een ontzettende macho-man ben of een womanizer (mensen die mij kennen zullen nu even een lachpauze inlassen), maar met mannen make- up, metroseksuelen/heteroflexibelen en Sex and the City en al die andere Net5 series waarin mannen tot ‘lustobject’ worden gemaakt, is de positie van de vrouw op een all time high beland als het gaat over emancipatie en gelijke rechten. We hoeven van mij niet gelijk terug te gaan naar tijden waarin mannen ongestraft foute toespelingen konden maken op vrouwen en vrouwen nog het glazen plafond moesten schoonmaken, maar het nodeloos gelijk willen stellen van alles en iedereen en als een bezeten SP-er de samenleving strakker willen trekken dan de borsten van Marijke Helwegen gaat mij een stap te ver!

Het, onderhand niet zo confronterende, schokblog Geenstijl is precies om deze reden in maart van dit jaar begonnen met het ‘mannarchisme’: Een beweging waarmee ze de man zouden gaan ‘redden’. Natuurlijk is dit vooral voor de grap en om de samenleving een spiegel voor te houden, maar wie weet is dit een voorbode voor de komende jaren. Misschien slaat het feminisme wel door en worden tegenbewegingen een reële optie. De tijd zal het leren.

Persoonlijk gezien echter, boeit deze discussie me vrij weinig. Deels komt dit omdat ik als man in de ‘overheersende’ helft van de bevolking zit en me er niet mee bezig hoef te houden, deels omdat ik een skeptisch persoon ben en ik geen fan ben van ideologieën en deels omdat ik van mening ben dat er een natuurlijke ongelijkheid bestaat tussen mannen en vrouwen. In de vele discussies die ik hierover heb gehad met vrienden en kennissen, blijkt dat vrouwen en mannen fundamenteel anders denken over dezelfde onderwerpen en simpelweg anders in elkaar zitten. En hoewel ik de strijd van eerdere feministen laureer in het bestrijden van de geïnstitutionaliseerde verschillen tussen man en vrouw, blijft het simpele feit bestaan dat je tegen de menselijke natuur vrij weinig kan aanpassen met acties. Feminisme is een strijd tegen een bepaalde cultuur, en zodra een cultuur feminisme omarmt en incorpereert blijft er weinig om tegen te vechten.

De strijd van het feminisme is in mijn ogen in het westen zodoende grotendeels uitgevochten. Hier en daar kan er misschien nog wat worden aangepast, maar ik heb niet het idee dat vrouwen het in onze samenleving zo slecht hebben dat het onderwerp in de schijnwerpers dient te staan. De strijd voor vrouwenrechten ligt in andere gebieden en subculturen. Now go make me a sandwich!

Deze pluizige meisjes studeren weliswaar, maar het hoofddoel in het leven is geen carrière. Een fijne vent, drie blonde kindjes en een parttime baan wèl. Laten we een droomhuwelijk in het wit niet vergeten. Maar al te vaak vertegenwoordigen dit soort vrouwen de ‘Nederlandse’ vrouw: de vrouw die het liefst parttime werkt, als we de discussie in de media mogen geloven. Speak for yourself!

Een dergelijke generalisatie in het debat ondermijnt de derde feministische golf. Een golfslagbad 3.0 wordt door deze algemene pluizigheid nooit bereikt. Feministische issues zijn voor deze pluisjes oninteressant en onnodig.

Deze pluisjes reflecteren weinig op de vanzelfsprekendheden van het heden. Lange tijd was het niet vanzelfsprekend voor meisjes om te studeren, op zichzelf te wonen, te werken etcetera. Waarschijnlijk zijn de eerste twee feministische golven aan hun moeders en grootmoeders voorbij gegaan.   Erger nog is de onverschilligheid ten opzichte van een terugval in een patroon uit het verleden. Pluizige meisjes anticiperen op een middelmatige carrière, nu al. Hun mindset is gericht op een ideaal leven. Ziekte, werkloosheid, alleenstaand ouderschap, kinderloosheid: hoe hard zullen deze levensverschijnselen bij hen inslaan? Als een bliksemslag.

De film Mona Lisa Smile is een goede illustratie van het fenomeen wat ik probeer te beschrijven. Vrouwen die naar de universiteit gaan als tijdverdrijf totdat ze een man hebben gevonden.  Echter, deze film speelt in de jaren ’50. Pluizige meisjes bestaan nog steeds. Zijn bitches en barnicles de uitzondering?

Het gebrek aan ambitie, de ongeëmancipeerde houding en de vrijwillige afhankelijkheid van de man zijn voor mij een grote ergernis. Alles wat een onafhankelijke geest in de weg staat, is een stap achteruit. Bitches en barnicles leven in een ander universum dan de pluisjes, gelukkig.